• Dr inż. Natalia Kujawska

PO IR 1.1.1 "Szybka ścieżka" - jak było, a jak będzie w 2020?

Ogłoszony w styczniu konkurs PO IR 1.1.1 - Szybka Ścieżka stanowi główne narzędzie dotacyjne, dedykowane wsparciu prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorców. Konkursy takie, wraz z pokrewnymi naborami sektorowymi PO IR 1.2 były ogłaszane od połowy 2015 roku i pozwalają finansować wszystkie kluczowe koszty działalności innowacyjnej, w tym wynagrodzenia kadry, usługi podwykonawców czy elementy służące do budowy prototypów i linii pilotażowych.



Na przestrzeni lat zmianom ulegały formularze wniosków aplikacyjnych oraz kryteria wyboru projektów. Zmiany te były częściowo wymuszone przez niesatysfakcjonujący, całościowy wskaźnik sukcesu dla składanych projektów. Jeszcze w roku 2016 udział projektów dofinansowanych wśród złożonych niejednokrotnie nie przekraczał 10%.

Jeszcze w roku 2016 udział projektów dofinansowanych wśród złożonych niejednokrotnie nie przekraczał 10%.

Wprowadzane w kolejnych konkursach modyfikacje regulaminu miały na celu przełamanie tej negatywnej tendencji i szersze otwarcie strumienia środków NCBR dla projektów przygotowywanych przez przedsiębiorców. Wspomnieć należy chociażby okres, w którym panele ekspertów prowadzono w miejscu realizacji projektu, co pozwalało wnioskodawcom lepiej zaprezentować swój potencjał, a równocześnie zweryfikować prawdziwość zawartych we wniosku informacji (rzeczywisty dostęp do wskazanych zasobów technicznych, obecność kadry B+R etc.).

Z każdą kolejną modyfikacją zasad aplikowania i oceny projektów, globalny wskaźnik sukcesu stopniowo rósł.

Z każdą kolejną modyfikacją zasad aplikowania i oceny projektów, globalny wskaźnik sukcesu stopniowo rósł. Przełomem stało się jednak dopuszczenie składania uzupełnień i uszczegółowień w zakresie wybranych kryteriów oceny projektów, w tym np. „negocjowanie” z ekspertami kwalifikacji etapów do kategorii badań przemysłowych i prac rozwojowych. Wcześniej kwestia ta stanowiła częsty powód niepowodzeń – pomimo względnie klarownych definicji i wytycznych w zakresie przypisywania danej kategorii prac do fazy badawczej lub rozwojowej, możliwe było odmienne spojrzenie na te zagadnienia, jak i na deklarowany poziom gotowości technologicznej przedsięwzięcia. Jak nie trudno odgadnąć, przedsiębiorcy oraz stojące za nimi firmy doradcze starały się umieszczać możliwie dużą część kosztów w fazie badawczej, z uwagi na wyższy poziom dofinansowania tego rodzaju prac. Eksperci z kolei, często wywodzący się ze środowiska naukowego, kwestionowali prezentowany sposób podziału etapów projektu, co w praktyce oznaczało nierekomendowanie aplikacji do dofinansowania.


Opisana sytuacja stanowi konsekwencję przyjętego w PO IR 1.1.1 sposobu oceniania projektów, opartego o kryteria uznaniowe i nie w pełni obiektywne (ocena punktowa na skali: 5 – spełnienie kryteriów w stopniu doskonałym, 4 – spełnienie kryterium w stopniu dobrym etc., ale bez doprecyzowania, co w istotnie oznacza każdy z tych stopni), co wpływa na uzależnienie sukcesu lub porażki również od szczęścia i przypadku – dwa różne składy panelu ekspertów mogą ocenić ten sam wniosek w odmienny sposób.



Poznaj projekt firmy Promar który otrzymał dofinansowanie w ramach POIR 1.1.1 - Szybka Ścieżka



NCBR dostrzega problem

NCBR, dostrzegając ten problem, zdecydowało o zachowaniu obecnego systemu oceny projektów, przy równoczesnym rozszerzaniu skali możliwych zmian i uzupełnień dokumentacji. W ten sposób, system oceny częściowo uodporniono na wysokie oczekiwania i krytyczne nastawienie oceniających. Wnioskodawca zyskał możliwość dopasowania dokumentacji do preferencji ekspertów. Przykładowo – jest sprawą oczywistą, że kamienie milowe powinny zostać sformułowane w sposób precyzyjny, mierzalny i pozwalający w jednoznaczny sposób ocenić, czy udało się osiągnąć cząstkowe cele prac B+R. W rzeczywistości jednak, oceniający często zgłaszali dodatkowe uwagi w tym zakresie, indywidualnie interpretując pojęcia „mierzalności” i „jednoznaczności”. Pojawienie się opcji wprowadzania rekomendacji panelu ekspertów w znaczącym stopniu ułatwiło przedsiębiorcom skuteczne ubieganie się o środki PO IR 1.1.1.

Zmiany zauważalne w konkursie tegorocznym idą jeszcze dalej – zmiany będzie można wprowadzać we wszystkich kluczowych polach wniosku. W szczególności wskazać w tym miejscu należy pola zagadnień technologicznych, opisu prac B+R czy obszar analizy stanu techniki i praw własności intelektualnej do tworzonego rozwiązania.



Podsumowanie

Tegoroczna „szybka ścieżka” do konkurs bardziej przyjazny wobec wnioskodawców, głównie dzięki dopuszczeniu jeszcze szerszego niż dotychczas wprowadzania zmian i uzupełnień w złożonej dokumentacji. NCBR chwali także zmodyfikowane kryteria wyboru projektów, co w naszej opinii nie stanowi zmiany zasadniczej i kluczowej. Ocena w dalszym ciągu dokonywana będzie na skalach punktowych, co ma swoje mocne strony (niska podatność systemu oceny na „przymuszanie” ekspertów do przyznawania punktów - ma miejsce m.in. w konkursie PO IR 2.1, gdzie np. za nawiązanie dwóch form współpracy z jednostką naukową, niezależnie od zasadności i zakresu tej współpracy, wnioskodawca otrzymuje maksymalną punktację), jak i słabości, w tym wspomnianą subiektywność i uznaniowość.


Biorąc pod uwagę wysoką, ponad miliardową alokację oraz zbliżające się zakończenie obecnej perspektywy budżetowej UE 2014 – 2020, należy spodziewać się wysokiego wskaźnika skuteczności składanych wniosków dotacyjnych. Nie oznacza to jednak, że szansę otrzymają projekty słabsze i mniej dopracowane. Obserwowane zmiany powinny raczej wpłynąć na niższą podatność systemu na odrzucanie aplikacji prawidłowych i spełniających opisane kryteria wyboru.


Terminy naborów PO IR 1.1.1 „Szybka ścieżka” w pierwszej połowie roku 2020:

· przedsiębiorstwa duże: 7.02 – 3.04

· przedsiębiorstwa MŚP: 4.04 – 1.06


Rok 2020 to ostatnia szansa na dotację badawczo-rozwojową w tej perspektywie budżetowej UE, na kolejne konkursy będziemy musieli zaczekać przynajmniej do 2022 roku.




Autor artykułu


Dr inż. Natalia Kujawska

Prezes Zarządu, Partner

Powiązane artykuły

Specjalizujemy się we wspieraniu rozwoju firm poprzez innowacje, scanning technologiczny i dostęp do finansowania.

  • LinkedIn - Biały Krąg
  • Twitter - Biały Krąg
  • Facebook - Biały Krąg

Dotacje

Projekty badawczo-rozwojowe

Projekty inwestycyjne

Pozostałe dotacje

InnovaTree Sp. z o.o. All rights reserved.